Leita í fréttum mbl.is
Embla

Bloggfćrslur mánađarins, mars 2008

Sopinn dýr

Kominn heim eftir dulítinn túr um Ítalíu og svo nokkra góđa daga í London. Ég var ekki fyrr lentur á flugvellinum í Forli og um ţađ bil ađ nćla mér í fyrstu evrurnar í hrađbankanum ađ íslenska krónan féll á hliđina. Ţegar ég kom til London var grey krónan orđin svo máttvana ađ bjórinn á hverfispöppnum var orđinn dýrari en á Ölstofunni heima.

Dýrari málsverđur

Ég kom hingađ til Forli á Ítalíu seinni partinn í gćr. Veriđ er ađ stofna samstarfnet rannsóknarstofnana í Evrópufrćđum sem nćr til 66 háskóla og frćđasetra í yfir ţrjátíu Evrópuríkjum. Evrópufrćđasetriđ á Bifröst er međal ţátttakenda. Í gćrkvöldi snćddi ég ljómandi málsverđ á heimilislegum veitingastađ í ţröngri hliđargötu og sparađi hvergi viđ mig. Ég sé nú á fréttum heima ađ máltíđin reynist töluvert dýrari en ég hélt ţegar ég greiddi fyrir hana í gćrkvöldi.

Hvađ sögđu ţeir?

Í síđasta pistli mínum hér í blađinu varađi ég viđ ađ ţau hörđu átök sem orđiđ hafa milli innflytjenda og innfćddra víđa í Evrópu gćtu einnig veriđ ađ magnast upp hér á Íslandi. Ég benti á ađ ađ harkan í málflutningi Frjálslynda flokksins í málefnum innflytjenda í ađdraganda síđustu alţingiskosninga hafi veriđ í takt viđ innflytjendaandstöđu ýmissa álíka flokka erlendis. Svo virđist sem ţessi litli pistill minn hafi komiđ sumum forystumönnum flokksins illilega úr jafnvćgi. Ţeir könnuđust heldur ekkert viđ máliđ. Mér er sagt ađ sum ummćli forystumanna flokksins á vefsíđum í minn garđ varđi jafnvel viđ meiđyrđalöggjöfina. Ég nenni nú ekki standa í svoleiđis veseni. En hver var eiginlega málflutningur flokksins?

„Fyrir Ísland og Íslendinga“

Ţann 1. nóvember 2006 birtist grein hér í blađinu undir fyrirsögninni Ísland fyrir Íslendinga? Greinarhöfundur var hinn annars geđprúđi lögmađur Jón Magnússon, núverandi ţingmađur flokksins í Reykjavíkurkjördćmi. Í greininni var varađ viđ ţeirri fjölgun útlendinga sem orđiđ hafđi á Íslandi, sérstaklega ţó viđ múslimum: „Ég vil ekki fá hingađ fólk úr brćđralagi múhameđs.“ Einnig sagđi Jón: „Viđ erum svo lítiđ sandkorn í ţjóđahafinu ađ mesta ógn sem sjálfstćđ íslensk ţjóđ og íslensk menning hefur nokkru sinni stađiđ frammi fyrir er núna. Ţađ er okkar hlutverk ađ velja leiđina áfram. Fyrir Ísland og Íslendinga.“ Ađrir forystumenn Frjálslynda flokksins fylgdu í kjölfariđ og tóku sér stöđu gegn innflytjendum. Umrćđan sem gaus upp í kjölfariđ var óhemju hörđ. Til ađ mynda sagđi varaformađur flokksins viku síđar í rćđu á Alţingi ađ ţađ hafi veriđ „svartur dagur í sögu ţjóđarinnar“ ţegar Pólverjar og ađrir ESB-borgarar frá ríkjum Austur-Evrópu fengu atvinnuréttindi á Íslandi í maí 2006.

Vandi Frjálslynda flokksins á ţessum tíma var ekki síst sá ađ flokkurinn hafđi langtímum saman mćlst vel undir ţví lágmarksfylgi sem ţarf til ađ fá mann kjörinn á ţing. Í kjölfar framanlýstrar andstöđu viđ innflytjendur rauk fylgi flokksins úr tveimur prósentum upp í heil ellefu prósent í nóvemberkönnun Gallup. Flokkurinn var kominn í feitt.

„skipulagđar nauđganir“
Nćstu mánuđi hélt flokkurinn umrćđunni vakandi. Í setningarrćđu á landsfundi Frjálslynda flokksins í janúar 2007 talađi formađur flokksins međal annars um mikilvćgi ţess ađ skima vel ţá innflytjendur sem vildu koma til landsins: „Heilbrigđisyfirvöld ţurfa ađ vera á varđbergi varđandi smitsjúkdóma eins og berkla.“ Ţá vildi formađurinn kanna „hugsanlega sakaferla,“ og „meta menntun“ svo ađ eitthvađ sé nefnt. Međal almennra flokksmanna og fylgismanna Frjálslynda flokksins var orđrćđan mun harđari. Núverandi formađur ungliđahreyfingar flokksins, Viđar Helgi Guđjohnsen, skipađi 5. sćti á lista Frjálslynda flokksins í Reykjavíkurkjördćmi suđur. Í grein á bloggsíđu sinni um innflytjendamál varađi hann viđ auknum fjölda innflytjenda og sagđist međal annars hafa áhyggjur af ţví ađ laun kynnu ađ lćkka, ađ innflytjendum fylgdi „eiturlyfjasala“, „mansal“, „berklar“, „nauđungarvinna“ og „skipulagđar nauđganir“. Á fundi Frjálslynda flokksins 3. apríl 2007 sagđi Kristinn Snćland, flokksmađur í Frjálslynda flokknum, um reynslu sína frá Svíţjóđ: „Ég get sagt ykkur ţađ. Ég fann ekki ađ ég vćri, ef ég segi minni gömlu Málmey. Ţarna voru Tyrkir og svertingjar og múslimar ađ selja kebab og pítsur og ég veit ekki hvađ og hvađ. Ţetta var óhuggulegt.“

Hér eru ađeins nokkur dćmi nefnd. Sem betur fer mćtti ţessi málflutningur harđri andstöđu í ţjóđmálaumrćđunni og eftir ţví sem nćr dró kosningum lagđi flokkurinn meiri áherslu á önnur mál og dró töluvert úr hörkunni í málflutningi sínum um innflytjendamál. Fylgi flokksins seig ţó nokkuđ í ađdraganda kosninganna 12. maí 2007 og endađi í 7,3 prósentum í kosningunum. 

24 stundir. 14. mars 2007.


Slćđur

Glćrurnar frá morgunverđarfundinum í gćr eru hér.

Morgunverđarfundur í beinni

Morgunverđarfundur um bókina okkar Jóns Ţórs, Hvađ međ evruna?, verđur haldinn í fyrramáliđ á Grand Hotel og stendur frá 08:15 -10:00. 

Viđ Jón Ţór verđum međ sitt hvort erindiđ og í pallborđi verđa Gylfi Arnbjörnsson, framkvćmdastjóri ASÍ, Jón Steindór Valdimarsson, framkvćmdastjóri Samtaka iđnađarins og Kristín Pétursdóttir, forstjóri og annar stofnenda Auđar Capital. Fundarstjóri er Ágúst Einarsson, rektor Háskólans á Bifröst.

Ađgangur er ókeypis og öllum heimill og ekki er nauđsynlegt ađ skrá ţátttöku. Hćgt verđur ađ hlusta á dagskrá fundarins á vef Bifrastar.


Tímaspursmál

Um nokkurt skeiđ hefur mátt sjá fyrir ađ ţau hörđu átök sem orđiđ hafa milli innflytjenda og innfćddra í mörgum Evrópuríkjum vćru á leiđinni til Íslands. Viđ sjáum nú skýr merki um ţessa ţróun í fjölmiđlum. Nýlega var sagt frá ţví hér í blađinu ađ hópur Íslendinga hafi gengiđ svo illilega í skrokk á manni frá Marokkó í miđbć Reykavíkur ađ líf hans var í bráđri hćttu. Í vikunni sagđi DV svo frá ţví ađ pólsk stúlka hafi orđiđ fyrir hrottafenginni árás af hendi ţriggja íslenskra kvenna, sem var svona ógurlega illa viđ ţjóđerni hennar. Ég er ansi hrćddur um ađ viđ eigum eftir sjá fleiri fréttir af ţessum toga á nćstu misserum, - sér í lagi ef atvinnuleysi eykst. Ţannig hefur ţađ orđiđ í nágrannalöndunum og ţróunin er ţví miđur nákvćmlega sú sama hér, ađeins nokkrum árum á eftir.

Ţađ var í ţessum drullupolli sem Frjálslyndi flokkurinn fór ađ hrćra í haustiđ 2006, ţegar flokkurinn kaus ađ efna til ófriđar viđ innflytjendur í ađdraganda ţingkosninga. Upp úr seinni heimstyrjöld áttu hćgriöfgaflokkar erfitt uppdráttar í Evrópu, enda voru slíkir flokkar beintengdir viđ hörmungar ţjóđernisstefnunnar í Ţýskalandi og á Ítalíu. Slíkum flokkum fór hins vegar ađ fjölga á áttunda áratugnum en ţá náđu sex slíkir flokkar mönnum kjörnum á ţing í jafnmörgum Evrópuríkjum. Um miđjan níunda áratuginn voru hćgriöfgaflokkar međ fulltrúa á ţingi orđnir fimmtán talsins í Evrópu. Ţeirra á međal má nefna Front National í Frakklandi og Frelsisflokkinn í Austurríki. Danir voru til skamms tíma í fararbroddi evrópsks frjálslyndis en hafa nú horfiđ af ţeirri braut. Fyrir fáeinum árum ţótti málflutningur Danska ţjóđarflokksins í málefnum innflytjenda međ öllu óásćttanlegur og flokkurinn fékk tćpast inni í alvarlegri umrćđu. Nú er Danski ţjóđarflokkurinn hins vegar virkur ţátttakandi í dönsku stjórnkerfi.

Ţrátt fyrir hörmungar fasismans á ţriđja og fjórđa áratugnum hurfu ţjóđernishugmyndir Evrópubúa ekki viđ endalok síđari heimstyrjaldar. Eftir stríđ sárvantađi erlent vinnuafl til ađ byggja álfuna úr rústum eigin gereyđingarstyrjaldar en svo virđist sem stjórnvöld í mörgum Evrópuríkjum hafi ekki áttađ sig á ađ međ ţví ađ flytja inn vinnuafl fengu ţau fólk. Og ţađ međ öllum ţeim vandamálum sem slíkum fyrirbćrum fylgir. Vinnuafl er nefnilega ekki eins og hver önnur vara sem hćgt er ađ nota og fleygja svo á haugana ţegar ekki er lengur brúk fyrir hana. Í opinberri umrćđu var talađ um erlent vinnuafl sem farandverkamenn en margir ţeirra voru alls ekkert á förum. Ţví miđur virtust stjórnvöld í Evrópu ekki átta sig á ţessu og áreksturinn á milli innflytjenda og innfćddra varđ miklu harđari en ella hefđi ţurft ađ verđa ţegar hjađna tók á atvinnumarkađi. Ţá sat eftir fjöldi ađkomumanna sem keppti viđ innfćdda um vinnuna. Ennfremur hafđi lítiđ veriđ gert til ađ laga innflytjendur ađ nýjum siđum í nýjum heimkynnum. Og ţar sem litiđ var á innflytjendur sem vinnuafl, en ekki fólk af holdi og blóđi, var fátt gert til ađ undirbúa ţá sem fyrir voru undir ţá stađreynd ađ fjölmenningarlegt samfélag hafđi ţá ţegar tekiđ viđ af hinu gamla evrópska einmenningarţjóđfélagi.
Víđa urđu til svo gott sem hreinrćktuđ innflytjendagettó. Innflytjendur fluttu í ódýrustu hverfin og ţegar hlutfall ţeirra hafđi náđ vissu marki flúđu innfćddir úr hverfinu, ţađ er ađ segja sá hluti sem hafđi á ţví ráđ. Ţegar hefđbundin borgarhverfi breyttust međ ţessum hćtti í nćr hreinrćktuđ innflytjendahverfi virtust borgaryfirvöld víđa missa áhugann á ađ halda ţeim viđ. Ţar međ urđu til gettó. Samgangur innflytjenda og innfćddra var af ţessum sökum víđa lítill. Skortur á ađlögun sem birtist í hálfgildings ađskilnađarstefnu milli menningarhópa leiddi svo af sér gagnkvćma tortryggni, sem aftur leiddi til aukinna árekstra og átaka. Smám saman fóru fasískar hugmyndir, sem kraumađ hafa í huga margra Evrópubúa, ađ fljóta aftur upp á yfirborđ stjórnmálanna. Kannast menn viđ lýsinguna?

24 stundir. 7. mars 2008.


Önnur prentun á leiđinni

Bókin Hvađ međ evruna?, eftir okkur Jón Ţór Sturluson er uppseld hjá útgefanda. 750 eintök eru farin út á ađeins ţremur dögum. Meira segja búiđ ađ hafa af mér öll höfundareintökin sem ég ćtlađi ađ gefa vinum og vandamönnum. Einhver eintök eru ţó enn fáanleg í bókabúđum en önnur prentun er vćntanleg eftir helgi, - ţá koma 500 eintök til viđbótar.

Ný bók: Hvađ međ evruna?

Á morgun kemur út ný bók eftir sjálfan mig og dr. Jón Ţór Sturluson, hagfrćđing. hvad med evrunaBókin heitir Hvađ međ evruna?, og er afrakstur tveggja ára rannsóknar sem Evrópufrćđasetriđ á Bifröst gerđi ađ ósk Alţýđusambands Íslands og Samtaka iđnađarins. Í bókinni eru helstu álitamál varđandi hugsanlega innleiđingu evru á Íslandi greind á einfaldan og ađgengilegan hátt. Fjallađ er um myntsamruna í Evrópu og skođađ hvađa áhrif innganga í Evrópusambandiđ og upptaka evru hefđu á íslenskt efnahagslíf og samfélag. Helstu niđurstöđur eru ţessar:

Ísland hefur ađeins tvo raunhćfa kosti í peningamálum. Annađ hvort ađ viđhalda núverandi stefnu međ sjálfstćđri krónu á floti eđa ađ ganga í Efnahags- og myntbandalag Evrópu og taka upp evru. Ef ríki hefur á annađ borđ kost á fullri ađild ađ myntbandalagi Evrópu er vandséđ hvađa hag ţađ hefur af ţví ađ taka evruna upp einhliđa. Líkast til mun taka alls fjögur ár ađ semja um ađild ađ ESB og innleiđa evru á Íslandi ađ ţví loknu. Evran er ţví langtímamál og mun ekki duga sem lausn á skammtímavanda í íslensku efnahagslífi. Í bókinni er fjallađ um hvađa áhrif innleiđing evru myndi hafa fyrir íslenskt efnahagslíf og samfélag. Stutta svariđ er nokkuđ skýrt. Í fyrsta lagi verđur hagkerfiđ stöđugra, vextir lćgri og viđskiptakostnađur minni. Ţá má gera ráđ fyrir ađ viđskipti aukist ţegar gengisáhćtta minnkar. Verđlag ćtti ađ lćkka og kaupmáttur ađ aukast. Helsti ókosturinn er á móti sá ađ Seđlabanki Íslands missir úr eigin hendi ákvörđun um innlenda stýrivexti. Viđ upptöku evru verđur heldur ekki hćgt ađ lćkka raunlaun međ ţví ađ fella gengiđ sem getur valdiđ ákveđnum erfiđleikum á vinnumarkađi. Ţótt meginlínurnar séu nokkuđ ljósar eru eigi ađ síđur fjöldamörg álitaefni sem ítarlega eru rćdd í bókinni.


Um Eirík

Eiríkur Bergmann Einarsson
Eiríkur Bergmann Einarsson

Stjórnmála- fræðingur


Nánari upplýsingar
www.eirikur.bifrost.is
Ritaskrá

Ágúst 2017
S M Ţ M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband